Giữa làn sóng chỉ trích ngày càng gia tăng nhắm vào các công ty theo đuổi chiến lược “Bitcoin treasury”, CEO Metaplanet Simon Gerovich đã lên tiếng phản hồi các cáo buộc cho rằng công ty che giấu thua lỗ và trì hoãn công bố thông tin liên quan đến các giao dịch Bitcoin.
Trên mạng xã hội X, một số tài khoản ẩn danh cáo buộc Metaplanet đã không minh bạch về thời điểm mua Bitcoin (BTC), các giao dịch quyền chọn sử dụng vốn cổ đông, cũng như điều khoản vay được thế chấp bằng BTC. Theo những người chỉ trích, công ty đã làm mờ thông tin nhạy cảm về giá và không phản ánh đầy đủ rủi ro từ chiến lược phái sinh.
Trong bài đăng chi tiết, Gerovich phủ nhận toàn bộ các cáo buộc này và cho rằng những lời chỉ trích xuất phát từ việc “đọc sai báo cáo tài chính” thay vì phát hiện hành vi sai phạm.
Nội dung bài viết
Tranh cãi xoay quanh các giao dịch tháng 9/2025
Một trong những điểm gây tranh cãi là việc Metaplanet mua lượng lớn Bitcoin trong tháng 9/2025 – thời điểm giá BTC tiệm cận đỉnh cục bộ. Gerovich khẳng định công ty đã công bố đầy đủ và kịp thời cả bốn đợt mua trong tháng đó.
Theo dữ liệu công khai, Metaplanet đã mua:
- 1.009 BTC ngày 1/9
- 136 BTC ngày 8/9
- 5.419 BTC ngày 22/9
- 5.268 BTC ngày 30/9
Các giao dịch này cũng được ghi nhận trên các nền tảng theo dõi kho bạc Bitcoin như Bitcointreasuries.net. Gerovich nhấn mạnh rằng không có việc “mua đỉnh trong bí mật” như một số cáo buộc.
Ngoài ra, ông giải thích rằng chiến lược bán quyền chọn bán (put options và put spreads) không nhằm đầu cơ ngắn hạn, mà được thiết kế để mua BTC ở mức giá thấp hơn thị trường và tận dụng biến động để tạo thêm thu nhập cho cổ đông.
Như Fiahub đã thông báo trước đó, Metaplanet đã công bố kế hoạch phát hành 385 triệu cổ phiếu mới với mức giá 553 yên (khoảng 3,75 USD) mỗi cổ phiếu thông qua chào bán quốc tế. Đợt phát hành dự kiến mang về hơn 1,4 tỷ USD (khoảng 204,1 – 212,9 tỷ yên), với ngày thanh toán vào 16/9 và giao cổ phiếu vào 17/9. Vào tháng 8, công ty đầu tư Nhật Bản cũng đã phê duyệt kế hoạch huy động 180,3 tỷ yên (tương đương 1,2 tỷ USD) thông qua phát hành cổ phiếu ra thị trường quốc tế.
Lỗ kế toán hay thất bại chiến lược?
Metaplanet báo cáo doanh thu tài khóa 2025 đạt 8,9 tỷ yên (khoảng 58 triệu USD), tăng khoảng 738% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu nhờ các hoạt động liên quan đến Bitcoin và thu nhập từ quyền chọn. Tuy nhiên, công ty cũng ghi nhận khoản lỗ ròng khoảng 680 triệu USD do giá Bitcoin giảm mạnh, khiến giá trị tài sản nắm giữ bị điều chỉnh giảm theo chuẩn mực kế toán.
Gerovich cho rằng việc sử dụng lỗ ròng làm thước đo duy nhất để đánh giá chiến lược Bitcoin treasury là không phù hợp, bởi phần lớn khoản lỗ này là “non-cash losses” – tức lỗ kế toán chưa thực hiện, không phản ánh dòng tiền thực tế.
Ông cũng cho biết Metaplanet đã thiết lập hạn mức tín dụng vào tháng 10/2025 và công bố chi tiết các lần rút vốn sau đó, bao gồm số tiền vay, tài sản thế chấp, cấu trúc và điều khoản lãi suất chung. Danh tính bên cho vay và mức lãi cụ thể không được tiết lộ theo yêu cầu của đối tác.
Theo CEO, các điều kiện vay hiện tại có lợi cho công ty và bảng cân đối kế toán vẫn ở trạng thái vững vàng bất chấp đợt điều chỉnh của Bitcoin.
Làn sóng hoài nghi với mô hình “Bitcoin treasury”
Phản hồi của Gerovich diễn ra trong bối cảnh các công ty niêm yết nắm giữ lượng lớn Bitcoin đang chịu áp lực ngày càng lớn từ thị trường.
Gần đây, Strategy, công ty sở hữu Bitcoin lớn nhất trong nhóm doanh nghiệp, công bố khoản lỗ ròng 12,4 tỷ USD trong quý IV/2025 khi giá BTC giảm 22%. Dù vậy, Strategy vẫn khẳng định cấu trúc vốn của họ đủ mạnh để duy trì chiến lược dài hạn.
Điểm chung của các mô hình này là sử dụng bảng cân đối kế toán như một công cụ đòn bẩy để tích lũy Bitcoin, đồng nghĩa với việc biến động giá BTC tác động trực tiếp đến báo cáo tài chính. Khi thị trường tăng, lợi nhuận khuếch đại; nhưng khi giảm sâu, lỗ kế toán cũng tăng mạnh và dễ gây hoài nghi.
Tuy nhiên, ở một khía cạnh khác, cổ phiếu của Metaplanet đã giảm 54% kể từ giữa tháng 6, buộc công ty niêm yết tại Tokyo phải tìm kiếm các kênh huy động vốn thay thế khi “bánh đà” dựa trên cổ phiếu của họ đang gặp khó khăn. Động thái này đã ảnh hưởng rất lớn đến chiến lược tích luỹ Bitcoin của họ.
Tóm lại, vụ việc của Metaplanet phản ánh rõ rủi ro truyền thông và niềm tin mà các công ty theo đuổi chiến lược Bitcoin treasury phải đối mặt. Trong thị trường tăng giá, chiến lược này thường được xem là táo bạo và tiên phong. Nhưng khi giá giảm mạnh, mọi quyết định mua, vay hoặc sử dụng phái sinh đều bị soi xét kỹ lưỡng.
Câu hỏi cốt lõi không nằm ở việc Metaplanet có công bố thông tin hay không, ít nhất theo dữ liệu hiện có, các giao dịch lớn đều đã được báo cáo, mà nằm ở mức độ bền vững của mô hình phụ thuộc nặng vào biến động Bitcoin.
Khi chu kỳ thị trường bước vào giai đoạn khó khăn, các công ty “all-in” vào Bitcoin sẽ tiếp tục là tâm điểm tranh luận, và khả năng chịu đựng biến động của bảng cân đối kế toán sẽ quyết định ai có thể tồn tại qua chu kỳ tiếp theo.
Linh Bùi là một nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính nói chung và tiền điện tử nói riêng. Với mong muốn chia sẻ các tuyến bài viết chuyên về kiến thức, cập nhật tin tức về thị trường tài chính tại Việt Nam và trên toàn cầu, Linh Bùi đã và đang tham gia với vai trò biên tập viên/người sáng tạo nội dung tại một số nền tảng, sàn giao dịch như Fiahub, BeInCrypto, Mitrade, Finixio, Dr.Localize… Trong mỗi bài viết của mình, Linh Bùi đều mong muốn đơn giản hóa các khái niệm tài chính liên quan, giảm thiểu rào cản gia nhập cho độc giả, đặc biệt là những người mới tham gia.
