Dữ liệu cập nhật từ ngày 26/01 – 01/02.
Nội dung bài viết
Bitcoin bước vào giai đoạn chuyển pha quan trọng: Biến động tăng, cấu trúc chịu áp lực
Thị trường Bitcoin (BTC) đang đi vào một giai đoạn nhạy cảm, nơi các tín hiệu on-chain, phái sinh và hành vi thanh khoản đồng loạt cho thấy sự thay đổi về regime (chế độ vận động thị trường). Giá không còn tăng theo quán tính, trong khi biến động và áp lực bán có dấu hiệu gia tăng. Tuy nhiên, đây chưa hẳn là một pha sụp đổ mất kiểm soát, mà giống một quá trình tái cấu trúc, xả đòn bẩy, kiểm tra niềm tin của thị trường như trong bài phân tích on-chain Bitcoin tuần trước đó của Fiahub.
Dữ liệu từ Binance cho thấy Bitcoin đang giao dịch quanh vùng VWAP ~79.870 USD. Mức thấp nhất trong những ngày cuối tuần qua giá BTC đã xuống dưới 76.000 USD, thậm chí có khả năng tụt về mức đáy của tháng 4 ở mức 74.500 USD. Điều này phản ánh trạng thái đi ngang và thiếu xác nhận xu hướng rõ ràng. Giá không tạo được đỉnh cao mới, nhưng cũng chưa phá vỡ dứt khoát xuống dưới các vùng hỗ trợ dài hạn.
Trong khi đó, khối lượng giao dịch ngày tăng lên khoảng 39.500 BTC, cao hơn đáng kể so với giai đoạn yên ắng trước đó. Điểm quan trọng nằm ở chỗ khối lượng tăng nhưng giá không bứt phá. Điều này cho thấy một cuộc giằng co rõ rệt giữa bên mua và bên bán trong biên độ hẹp. Đây thường là trạng thái tích tụ căng thẳng trước một chuyển động lớn.
Các chỉ báo biến động chuẩn hóa càng củng cố điều này. Vol Z30 đạt ~+2,69, còn Range Z30 lên tới ~+3,72, đều là những mức cao bất thường so với trung bình 30 ngày. Trong lịch sử, khi Range Z30 vượt +3, thị trường thường đứng trước một cú breakout hoặc breakdown mạnh, thường đi kèm với thanh lý đòn bẩy diện rộng.
Nói cách khác, thị trường đang “nén lò xo”.
Stablecoin không báo risk-off diện rộng, mà là tái cấu trúc có chọn lọc
Hành vi của stablecoin mang lại một góc nhìn tinh tế hơn về trạng thái rủi ro. Nếu đây là một pha risk-off toàn thị trường, chỉ báo on-chain về tỷ lệ thống trị của stablecoin sẽ tăng đồng loạt trên mọi sàn. Nhưng thực tế cho thấy điều ngược lại.
Khi Bitcoin tiến sát vùng 96.000 USD, tỷ lệ stablecoin trên Binance giảm, cho thấy rủi ro được thu hẹp chủ yếu trên Binance, trong khi thanh khoản vẫn tiếp tục tích tụ ở các sàn khác. Khi giá điều chỉnh về 85.000 USD, tỷ lệ thống trị stablecoin trên Binance vẫn tiếp tục giảm, cho thấy thị trường cho phép quá trình thanh lý diễn ra.
Chỉ đến khi Bitcoin thủng 85.000 USD, hành vi này mới đảo chiều. Khi đó, tỷ lệ thống trị của stablecoin trên Binance ngừng giảm và bắt đầu tăng trở lại. Điều này cho thấy rằng các vị thế yếu đã bị loại bỏ; đòn bẩy được xả một cách có trật tự; thanh khoản đang được tái phân bổ, chứ không tháo chạy. Đây là đặc trưng của một pha reset đòn bẩy có kiểm soát, không phải hoảng loạn.
Dòng BTC nạp sàn tăng mạnh, quá trình phân phối có phối hợp
Các dữ liệu on-chain Bitcoin inflow càng làm rõ áp lực bán đang hình thành. Trên Binance, nhóm trader trung bình và chuyên nghiệp là lực lượng nạp BTC lên sàn mạnh nhất. Từ ngày 28/1 đến 1/2, inflow của nhóm này tăng từ khoảng 5.000 BTC lên gần 7.400 BTC, tức tăng ròng khoảng 2.400 BTC, trùng khớp với giai đoạn giá giảm mạnh từ 89.000 USD xuống dưới 79.000 USD.
Phân tích theo UTXO cũng cho kết quả tương tự. Nhóm Dolphin/Shark, thường được xem là “smart money”, tăng inflow trung bình 7 ngày từ 5.000 BTC lên gần 9.000 BTC. Đồng thời, trên Bitfinex xuất hiện một cú net inflow vượt 500 triệu USD trong ngày 31/1.
Mô hình này thường xuất hiện trong các pha điều chỉnh hoặc cuối nhịp tăng ngắn hạn: dòng tiền lớn đưa hàng lên sàn, không phải để xả hoảng loạn, mà để phân phối dần và tạo trần cho các nhịp hồi.
MVRV co hẹp, biên định giá mới đang hình thành
Ở góc độ định giá, chỉ báo on-chain Realized Cap của Bitcoin vẫn tiếp tục tăng mạnh kể từ đầu 2024, phản ánh dòng vốn mới đã được “khóa” vào mạng lưới ở mức giá cao hơn. Hệ quả là biên trên – biên dưới của chỉ số MVRV đang dần hội tụ.
Hiện tại, MVRV dao động quanh 1,4, gần vùng đáy gần nhất khoảng 1,25. Từ góc nhìn lạc quan, đây có thể là vùng hấp dẫn để tích lũy. Nhưng từ góc nhìn thận trọng, nó cũng cho thấy chu kỳ này không còn vận hành theo các ngưỡng MVRV truyền thống như trước.
Bước sang giai đoạn 2026, thị trường rất có thể cần một hệ quy chiếu mới cho việc xác định quá mua – quá bán.
Cảnh báo cấu trúc: Giá dưới realized price nhóm 12 – 18 tháng
Đây là tín hiệu mang tính cấu trúc nặng nhất. Bitcoin hiện đang giao dịch dưới realized price của nhóm UTXO 12 – 18 tháng, đại diện cho nhà đầu tư trung hạn, nhóm thường phản ánh độ bền của chu kỳ. Khi giá nằm dưới chi phí vốn của nhóm này unrealized PnL của họ chuyển sang âm; realized price trở thành kháng cự động; các nhịp hồi thường gặp áp lực “bán hòa vốn”.
Dữ liệu on-chain Bitcoin cho thấy nhóm này vẫn đang giữ phần lớn nguồn cung, nhưng tốc độ tích lũy đã chậm lại. Trong các chu kỳ trước, sự kết hợp giữa giá dưới realized price trung hạn và đà tích lũy suy yếu thường báo hiệu thị trường chuyển từ điều chỉnh thông thường sang regime bearish kéo dài.
Động thái đầu hàng đang diễn ra
Việc Bitcoin lần lượt đánh mất các mốc 84.000 USD và 79.541 USD trên khung ngày xác nhận thị trường đã bước sang một pha mới. Các chỉ báo on-chain Bitcoin ủng hộ kịch bản này:
- STH-SOPR dưới 1, cho thấy nhà đầu tư ngắn hạn đang bán lỗ
- BTC dự trữ trên các sàn tập trung tăng, phản ánh ý định bán gia tăng
- Cả spot và futures đều suy yếu, khác với giai đoạn trước chỉ futures bearish
Đây là đặc trưng của động thái đầu hàng: lỗ được hiện thực hóa, tâm lý xấu lan rộng, và thị trường cần thời gian, không chỉ giá, để tìm lại trạng thái cân bằng.
Kết luận
Bitcoin đang ở giai đoạn chuyển pha quan trọng của chu kỳ. Biến động tăng cao, đòn bẩy bị xả có kiểm soát, dòng tiền lớn phân phối dần và các chỉ báo cấu trúc on-chain nghiêng về kịch bản bear sớm hoặc đầu hàng.
Ở thời điểm hiện tại, các nhịp hồi nếu xuất hiện nhiều khả năng chỉ mang tính nhịp tăng giá ngắn hạn (fragile bounce), cho đến khi hội tụ được các điều kiện:
- Giá lấy lại realized price của nhóm trung hạn
- Stablecoin dominance tăng bền trên toàn thị trường
- Dòng tích lũy quay trở lại một cách rõ ràng
Trước khi những tín hiệu đó xuất hiện, chiến lược hợp lý nhất vẫn là kiên nhẫn, quản trị rủi ro chặt chẽ và tránh nhầm lẫn giữa nhịp hồi kỹ thuật với sự phục hồi thực sự của chu kỳ.
Linh Bùi là một nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính nói chung và tiền điện tử nói riêng. Với mong muốn chia sẻ các tuyến bài viết chuyên về kiến thức, cập nhật tin tức về thị trường tài chính tại Việt Nam và trên toàn cầu, Linh Bùi đã và đang tham gia với vai trò biên tập viên/người sáng tạo nội dung tại một số nền tảng, sàn giao dịch như Fiahub, BeInCrypto, Mitrade, Finixio, Dr.Localize… Trong mỗi bài viết của mình, Linh Bùi đều mong muốn đơn giản hóa các khái niệm tài chính liên quan, giảm thiểu rào cản gia nhập cho độc giả, đặc biệt là những người mới tham gia.
