Dữ liệu cập nhật từ ngày 05/12 – 11/01.
Nội dung bài viết
Open Interest BTC trên Binance giảm, cá voi bắt đầu có động thái
Thị trường phái sinh Bitcoin (BTC) trên Binance đang có dấu hiệu chững lại. Sau khởi đầu khá tích cực trong những ngày đầu tháng 1, đây là lần đầu tiên Open Interest (OI) giảm, đồng thời đi kèm với sự suy yếu của chỉ báo on-chain Bitcoin Cumulative Volume Delta (CVD).
Binance – Biến động giá BTC & Open Interest (% thay đổi 24h/7 ngày)
Dữ liệu cho thấy sự co hẹp đầu tiên của OI trên thị trường phái sinh BTC trong vòng một tuần qua. Theo đó, OI 7 ngày (đường màu cam) giảm 11%, từ +9% (ngày 8/1) xuống còn -2% (ngày 11/1).
Một trong những lý giải cho động thái này là việc các trader đang đóng vị thế, nhiều khả năng là các vị thế long. Hoạt động này có thể đến từ việc thoát lệnh chủ động hoặc các đợt thanh lý nhẹ. Tuy nhiên, điều đáng chú ý mà Fiahub muốn đề cập ở đây là giá BTC không giảm mạnh, nhưng OI vẫn suy giảm. Nó cho thấy trader đang giảm mức độ tham gia, dù là bị buộc phải rút lui hay chủ động đứng ngoài quan sát.
BTC – Binance Cumulative Net Taker Volume/OI (24h)
Cumulative Volume Delta (CVD) đo lường chênh lệch ròng giữa: Khối lượng mua chủ động (taker buy) và khối lượng bán chủ động (taker sell). Chỉ báo on-chain Bitcoin này giúp xác định phe nào đang kiểm soát thị trường: người mua hay người bán.
Quan sát tín hiệu hiện tại, Fiahub nhận thấy CVD giảm liên tục kể từ ngày 8/1, xác nhận áp lực bán đang gia tăng. Đà giảm của CVD diễn ra đồng thời với sự co hẹp của OI, làm cho tín hiệu trở nên đáng tin cậy hơn. Điều này cho thấy các vị thế long đang bị đóng dần, thông qua chốt lời hoặc thanh lý.
BTC – Dòng tiền cá voi nạp lên Binance
Biểu đồ thứ ba theo dõi dòng tiền cá voi nạp BTC lên Binance, sử dụng tổng lũy kế 30 ngày. Theo dữ liệu on-chain Bitcoin này, dòng tiền cá voi tăng nhẹ từ 3,0 tỷ USD lên 3,6 tỷ USD. Đây là dấu hiệu ban đầu của hành vi phân phối.
Một mô hình tương tự từng xuất hiện vào ngày 6/10, khi dòng tiền tăng từ 3,2 tỷ USD lên 3,7 tỷ USD. Trong lịch sử, những nhịp gia tăng dòng tiền kiểu này thường xuất hiện trước các pha chốt lời ngắn hạn.
Tóm lại, dù quy mô biến động hiện tại chưa mang tính quyết định, nhưng việc OI giảm + CVD suy yếu cho thấy động lực tăng đang chậm lại. Dòng tiền cá voi nhích lên là tín hiệu cần theo dõi sát. Ở giai đoạn này, thị trường chưa bước vào phân phối mạnh, nhưng rủi ro điều chỉnh ngắn hạn đang dần hình thành. Việc quan sát phản ứng giá trong các phiên tới sẽ rất quan trọng để xác nhận liệu đây chỉ là nhịp “nghỉ” của xu hướng hay bước khởi đầu cho một pha điều chỉnh sâu hơn.
Thị trường gấu ngày nay chủ yếu là các nhịp điều chỉnh mạnh, không còn là suy thoái kéo dài
Puell Multiple là một chỉ báo on-chain quan trọng, dùng để đánh giá định giá dài hạn của Bitcoin thông qua doanh thu của thợ đào, qua đó phản ánh áp lực cung từ phía khai thác.
Hiện tại, Puell Multiple đang quanh mức 0,9, cho thấy thị trường không ở trạng thái đỉnh chu kỳ cũng chưa chạm đáy. Biên lợi nhuận của thợ đào vẫn thấp, đồng nghĩa với việc không tồn tại áp lực bán mạnh từ nhóm miners. Đáng chú ý, dù giá Bitcoin đang ở vùng cao, Puell vẫn không tăng mạnh, phản ánh thực tế rằng thợ đào không xả hàng ồ ạt, phần lớn do phần thưởng khối đã giảm sau halving.
Puell chưa xác nhận đỉnh chu kỳ
Trong các chu kỳ trước (2013, 2017, 2021), các đỉnh lớn của thị trường chỉ hình thành khi Puell Multiple tăng vọt lên vùng 6-10, sau đó là những nhịp điều chỉnh sâu. Ở chu kỳ hiện tại, Puell thậm chí còn chưa duy trì ổn định trên vùng 2–3, cho thấy đỉnh vĩ mô vẫn chưa hình thành. Miễn là Puell còn dao động trong vùng 0,8-1,0, diễn biến giá nhiều khả năng chỉ mang tính điều chỉnh kỹ thuật, thay vì đảo chiều xu hướng dài hạn.
Kết hợp Puell với NUPL: Tâm lý chưa hưng phấn
Khi kết hợp Puell với NUPL (Net Unrealized Profit/Loss), bức tranh tâm lý thị trường trở nên rõ ràng hơn. Hiện NUPL đang quanh mức 0,37, cho thấy thị trường đang có lợi nhuận, nhưng chưa rơi vào trạng thái hưng phấn cực độ. Đây là vùng điển hình của giai đoạn giữa chu kỳ tăng, nơi xu hướng tăng vẫn tồn tại song song với các nhịp điều chỉnh mạnh.
MVRV vẫn chưa vào vùng quá nóng
Chỉ số MVRV Ratio hiện ở quanh 1,6, cho thấy nhà đầu tư trung bình đang có khoảng 60% lợi nhuận chưa thực hiện, nhưng chưa đạt mức định giá quá cao theo lịch sử. Trong các chu kỳ trước, đỉnh thị trường thường chỉ xuất hiện khi MVRV vượt trên 3,0, một ngưỡng vẫn còn khá xa so với hiện tại.
Như vậy, dường như “thị trường gấu” trong bối cảnh hiện nay có thể không còn là những giai đoạn suy thoái kéo dài và tàn phá sâu. Thay vào đó nó chủ yếu xuất hiện dưới dạng các nhịp điều chỉnh mạnh trong một xu hướng tăng vĩ mô lớn hơn. Ngay cả những đợt giảm 50-60%, nếu xảy ra, cũng nên được nhìn nhận như điều chỉnh sâu, thay vì sự đảo chiều cấu trúc của xu hướng dài hạn.
So với các chu kỳ 2017–2021, thời điểm chỉ báo on-chain Bitcoin Puell tăng mạnh trước, sau đó là NUPL và cuối cùng MVRV cùng giá tạo đỉnh, chu kỳ hiện tại cho thấy giá đang đi trước các chỉ báo. Điều này hàm ý thị trường vẫn đang ở giai đoạn sớm của chu kỳ, khi mà nguồn cung mang tính cấu trúc ngày càng thắt chặt và dòng tiền tổ chức và ETF đang làm thay đổi hành vi chu kỳ truyền thống của Bitcoin. Nói cách khác, những nhịp giảm mạnh hiện nay có thể là “động tác giả” trong xu hướng lớn, thay vì dấu hiệu kết thúc chu kỳ tăng.
Bitcoin giữ vững quanh mốc 90.000 USD khi khối lượng giao dịch trên Binance phát tín hiệu hạ nhiệt
Dữ liệu từ Binance cho thấy mối quan hệ tương tác rõ rệt giữa giá Bitcoin và khối lượng giao dịch hàng ngày, dựa trên đường trung bình động 30 ngày (MA 30D) của khối lượng.
Tại thời điểm quan sát, giá đóng cửa của Bitcoin quanh mức 90.610 USD, trong khi khối lượng giao dịch ròng trong ngày ghi nhận khoảng -3.100 BTC, phản ánh trạng thái dòng tiền giao dịch vẫn đang rút ra so với các giai đoạn trước. Đồng thời, MA 30D của khối lượng ở mức -13.170 BTC, cho thấy động lượng khối lượng vẫn nằm trong vùng tiêu cực và mang tính suy yếu mang tính cấu trúc.
Khối lượng suy yếu nhưng có dấu hiệu chậm lại
Xét về mặt số liệu, dù khối lượng trong ngày vẫn âm, mức độ âm đã nhẹ hơn so với đường trung bình 30 ngày. Điều này có thể được hiểu như một nỗ lực ổn định ban đầu, hoặc ít nhất là sự chậm lại trong tốc độ suy giảm của khối lượng giao dịch.
Trong lịch sử, những trạng thái như vậy thường xuất hiện ở giai đoạn chuyển tiếp giữa điều chỉnh và tích lũy, khi áp lực bán dần suy yếu nhưng lực cầu vẫn chưa đủ mạnh để kích hoạt một nhịp tăng mới.
Giá giữ cao dù thanh khoản suy giảm
Một điểm đáng chú ý là giá Bitcoin vẫn duy trì ở vùng cao, bất chấp sự co hẹp rõ rệt của khối lượng giao dịch. Điều này cho thấy một sự lệch pha tạm thời giữa giá và thanh khoản.
Trong nhiều trường hợp, hành vi này phản ánh rằng biến động giá hiện tại không được dẫn dắt bởi dòng tiền giao dịch chủ động, mà nhiều khả năng đến từ nguồn cung bị kìm hãm hoặc người bán không sẵn sàng xả hàng ở vùng giá hiện tại. Nói cách khác, thị trường đang giữ giá nhờ thiếu áp lực bán, hơn là nhờ dòng tiền mua mới mạnh mẽ.
Thị trường bước vào pha “cooling-off”
Dữ liệu cũng cho thấy mô hình chu kỳ mở rộng – thu hẹp lặp lại của khối lượng. Khi MA 30D của volume vẫn nằm trong vùng âm, có thể kết luận rằng thị trường đang ở giai đoạn hạ nhiệt theo chu kỳ, sau một nhịp tăng mạnh trước đó.
Để xác nhận một đảo chiều bền vững trong tương lai, thị trường cần hội tụ các điều kiện sau. Một là khối lượng giao dịch hàng ngày chuyển sang vùng dương và hai là. Hai là đường MA 30D của khối lượng đảo chiều đi lên. Chỉ khi đó, Bitcoin mới thực sự bước vào một chu kỳ mở rộng mới được hậu thuẫn bởi thanh khoản thực, thay vì chỉ là trạng thái giữ giá trong môi trường giao dịch trầm lắng.
Tóm lại, Bitcoin hiện đang trong giai đoạn đi ngang, hạ nhiệt, nơi giá vẫn được giữ vững nhưng thiếu xác nhận từ khối lượng. Đây là vùng nhạy cảm, đòi hỏi sự kiên nhẫn và quan sát sát sao sự thay đổi của dòng tiền trước khi kỳ vọng một xu hướng rõ ràng hơn.
Hoạt động chi tiêu của Long-Term Holder Bitcoin phát tín hiệu chuyển pha cuối chu kỳ
Dữ liệu mới nhất về hành vi chi tiêu của nhóm Long-Term Holder (LTH) đang cho thấy một mô hình quen thuộc, từng nhiều lần xuất hiện gần các điểm ngoặt lớn của chu kỳ thị trường Bitcoin. Cụ thể, tổng chi tiêu của LTH trong 30 ngày đang tiến sát các mức từng ghi nhận ở những đỉnh chu kỳ trước, khi các đồng BTC lâu năm quay trở lại lưu thông sau thời gian dài bất động.
Những đợt gia tăng tương tự đã xuất hiện vào các năm 2013, 2017 và đầu 2021, và đều trùng với giai đoạn biến động mạnh, cấu trúc thị trường thay đổi và xu hướng bắt đầu chuyển pha.
Điểm khác biệt quan trọng của chu kỳ hiện tại
Điểm đáng chú ý trong lần gia tăng này nằm ở thành phần của dòng chi tiêu. Theo đó, một tỷ trọng lớn trong mức tăng gần đây đến từ các giao dịch liên quan đến sàn giao dịch. Động thái này tương tự những gì từng xảy ra vào cuối năm 2018 hoặc trong các đợt luân chuyển nội bộ trên các nền tảng lớn trước đây.
Điều này cho thấy một phần dòng chi tiêu mang tính vận hành (operational), thay vì hoàn toàn là hành vi phân phối để bán ra thị trường.
Khi loại bỏ các dòng chảy liên quan đến sàn, hoạt động chi tiêu của LTH vẫn ở mức cao, nhưng chưa chạm tới các ngưỡng cực đoan trong lịch sử. Điều đó hàm ý rằng thị trường đang chứng kiến chốt lời có kiểm soát, thay vì một làn sóng xả hàng mang tính hoảng loạn hay đầu hàng.
Góc nhìn chu kỳ: Dấu hiệu môi trường cuối chu kỳ
Từ góc độ macro on-chain, hành vi này phù hợp với một môi trường cuối chu kỳ, nơi các nhà đầu tư dài hạn bắt đầu từng bước cung cấp thanh khoản cho thị trường trong bối cảnh nhu cầu vẫn còn hiện diện.
Điều này không đồng nghĩa với việc đỉnh giá đã ngay lập tức hình thành, nhưng nó cho thấy áp lực bán cận biên từ nhóm nắm giữ lâu năm đang gia tăng, qua đó làm suy giảm dần “phí khan hiếm” – yếu tố thường nâng đỡ các pha tăng parabol.
Trong các chu kỳ trước, giai đoạn này thường là bước đệm cho quá trình chuyển từ mở rộng sang tích lũy/đi ngang, thay vì đảo chiều ngay lập tức.
Yếu tố quyết định trong ngắn hạn
Trong thời gian tới, xu hướng của Bitcoin sẽ phụ thuộc lớn vào việc dòng cầu mới, đặc biệt là từ nhà đầu tư tổ chức và các quỹ ETF, có đủ sức hấp thụ lượng cung bổ sung này hay không. Nếu cầu duy trì mạnh mẽ, hoạt động chi tiêu cao của LTH có thể đóng vai trò như một quá trình tái phân phối lành mạnh, giúp thị trường ổn định và thiết lập nền giá mới. Ngược lại, nếu cầu suy yếu, lịch sử cho thấy việc LTH chi tiêu kéo dài thường đánh dấu sự khởi đầu của một giai đoạn thị trường biến động cao và đi ngang trong biên độ rộng.
Kết luận chung
Bitcoin chưa bước vào phân phối mạnh, nhưng các dữ liệu on-chain cho thấy thị trường đang hạ nhiệt rõ rệt. OI giảm, CVD suy yếu và dòng tiền cá voi nhích lên là những tín hiệu cảnh báo sớm cho rủi ro điều chỉnh ngắn hạn. Tuy nhiên, khi Puell, NUPL và MVRV chưa xác nhận đỉnh chu kỳ, các nhịp giảm hiện tại nhiều khả năng chỉ là điều chỉnh trong xu hướng tăng vĩ mô, thay vì sự đảo chiều cấu trúc.
- Xem thêm: Mua BTC bằng VNĐ tại Fiahub
Linh Bùi là một nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính nói chung và tiền điện tử nói riêng. Với mong muốn chia sẻ các tuyến bài viết chuyên về kiến thức, cập nhật tin tức về thị trường tài chính tại Việt Nam và trên toàn cầu, Linh Bùi đã và đang tham gia với vai trò biên tập viên/người sáng tạo nội dung tại một số nền tảng, sàn giao dịch như Fiahub, BeInCrypto, Mitrade, Finixio, Dr.Localize… Trong mỗi bài viết của mình, Linh Bùi đều mong muốn đơn giản hóa các khái niệm tài chính liên quan, giảm thiểu rào cản gia nhập cho độc giả, đặc biệt là những người mới tham gia.
