Nhà đồng sáng lập Vitalik Buterin đang lên tiếng cảnh báo về tình trạng phức tạp hóa ngày càng nghiêm trọng của Ethereum (ETH). Điều này xuất phát từ việc liên tục bổ sung tính năng mới trong khi gần như không loại bỏ những thành phần cũ.
Trong một bài đăng trên X vào Chủ nhật, Vitalik cho rằng niềm tin (trustlessness) và chủ quyền cá nhân (self-sovereignty) không chỉ đến từ mức độ phi tập trung hay các thông số kỹ thuật hoành tráng, mà phụ thuộc rất lớn vào sự đơn giản của giao thức.
“Ngay cả khi một giao thức cực kỳ phi tập trung, có hàng trăm nghìn node, chịu được 49% Byzantine fault, dùng các công nghệ xác minh tối tân nhất… nhưng nếu nó trở thành một mớ hỗn độn với hàng trăm nghìn dòng code và nhiều lớp mật mã cấp tiến sĩ, thì cuối cùng giao thức đó vẫn thất bại.”
- Xem thêm: Mua ETH bằng VNĐ tại Fiahub
Nội dung bài viết
Vì sao độ phức tạp là mối đe dọa với Ethereum?
Theo Vitalik, sự phình to của giao thức đang làm suy yếu Ethereum trên ba phương diện cốt lõi:
- Suy giảm tính trustless: Người dùng buộc phải tin vào “các giáo sĩ công nghệ” để hiểu giao thức thực sự vận hành ra sao, thay vì tự mình kiểm chứng.
- Không vượt qua “walkaway test”: Nếu các đội ngũ hiện tại biến mất, việc xây dựng lại các client chất lượng cao từ đầu sẽ trở nên gần như bất khả thi.
- Xói mòn self-sovereignty: Ngay cả người dùng kỹ thuật cao cũng khó có thể tự đọc, hiểu và đánh giá toàn bộ hệ thống.
Gốc rễ của vấn đề, theo Vitalik, nằm ở cách Ethereum đánh giá các đề xuất nâng cấp. Khi tiêu chí “không phá vỡ tương thích ngược” được đặt lên hàng đầu, các thay đổi thường nghiêng về thêm mới thay vì loại bỏ, khiến giao thức ngày càng nặng nề. Thậm chí, mới đây Vitalik cũng đã chia sẻ về việc Ethereum sẽ áp dụng công nghệ chống lượng tử.
Lời kêu gọi “garbage collection” cho Ethereum
Để đảo ngược xu hướng này, Vitalik kêu gọi Ethereum cần có một cơ chế “simplification” hoặc “garbage collection” rõ ràng trong quá trình phát triển giao thức. Mục tiêu là:
- Giảm tổng số dòng code trong protocol
- Hạn chế phụ thuộc vào các primitive mật mã quá phức tạp
- Tăng số lượng invariant (quy tắc cố định) để hành vi của client dễ dự đoán và triển khai hơn
Vitalik cũng chỉ ra rằng Ethereum từng thực hiện những cuộc “dọn dẹp” quy mô lớn. Điển hình là quá trình chuyển từ Proof of Work (PoW) sang Proof of Stake (PoS), hay các cải cách về gas fee, nhằm gắn chi phí với tài nguyên thực thay vì các quy tắc tùy tiện.
Trong tương lai, một số tính năng ít được sử dụng có thể bị đẩy ra khỏi core protocol, chuyển thành smart contract, qua đó giảm gánh nặng cho các nhà phát triển client. Một tín hiệu đáng mừng khác là mới đây Vitalik cho biết Ethereum đã giải quyết được bài toán “Blockchain Trilemma”
Góc nhìn đối lập từ Solana
Ở chiều ngược lại, CEO của Solana Labs, Anatoly Yakovenko, cho rằng blockchain cần liên tục thay đổi để tồn tại. Theo ông, nếu một hệ thống dừng tiến hóa để đáp ứng nhu cầu developer và người dùng, nó sẽ nhanh chóng trở nên lỗi thời.
Phản hồi lại quan điểm của Vitalik, Yakovenko nhấn mạnh rằng sự lặp lại và cải tiến không ngừng là yếu tố sống còn với Solana, ngay cả khi không có một nhóm trung tâm chịu trách nhiệm tuyệt đối cho quá trình đó.
Trong khi đó, Vitalik vẫn giữ lập trường rằng Ethereum nên hướng tới việc vượt qua “walkaway test”, đạt tới trạng thái có thể vận hành ổn định, an toàn trong nhiều thập kỷ mà không cần sự can thiệp thường xuyên của đội ngũ phát triển cốt lõi.
Linh Bùi là một nhà sáng tạo nội dung, chuyên gia nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính nói chung và tiền điện tử nói riêng. Với mong muốn chia sẻ các tuyến bài viết chuyên về kiến thức, cập nhật tin tức về thị trường tài chính tại Việt Nam và trên toàn cầu, Linh Bùi đã và đang tham gia với vai trò biên tập viên/người sáng tạo nội dung tại một số nền tảng, sàn giao dịch như Fiahub, BeInCrypto, Mitrade, Finixio, Dr.Localize… Trong mỗi bài viết của mình, Linh Bùi đều mong muốn đơn giản hóa các khái niệm tài chính liên quan, giảm thiểu rào cản gia nhập cho độc giả, đặc biệt là những người mới tham gia.
